ABD ile İran arasında 4 aydur süren savaşı nihai bir barışla sonlandırmak amacıyla İsviçre‘de başlayan tarihi Lucerne Gölü Zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump‘ın Hürmüz Boğazı ve Hizbullah üzerinden savurduğu sert tehditlerin ardından İran heyetinin masayı protesto ederek terk etmesiyle büyük bir krize dönüştü.
ABD ve İran, Pakistan ile Katar‘ın arabuluculuğunda varılan 60 günlük geçici ateşkesi kalıcı bir barış anlaşmasına dönüştürmek üzere İsviçre’nin Buergenstock kentinde bir araya geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf liderliğindeki üst düzey delegasyonlar, pazar sabahı Lübnan’daki ateşkesin geleceğini ve İran’ın dondurulmuş varlıklarını ele almak üzere masaya oturdu.
Ancak müzakereler, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun cumartesi günü İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına tepki olarak küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nı kapattığını ilan etmesiyle daha ilk dakikadan gergin bir atmosferde başladı.
MÜZAKERELER SÜRERKEN TRUMP’TAN HÜRMÜZ TEHDİDİ: ELİNİZDE GERİ DÖNECEK BİR ÜLKE KALMAZ
Zirvenin seyrini değiştiren hamle ise ABD Başkanı Donald Trump’tan geldi. Fox News kanalına telefonla açıklamalarda bulunan Trump, İranlı yetkililere doğrudan seslenerek şu ifadeleri kullandı: “Hürmüz Boğazı’nı kapatırsanız ondan sonra elinizde bir ülke kalmaz. Ülkenize bile geri dönemezsiniz.”
Trump ayrıca sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın Lübnan’daki vekil güçlerinin (Hizbullah) sorun çıkarmasını derhal engellemesi gerektiğini, aksi takdirde geçen haftakinden çok daha sert bir askeri darbe indireceklerini savundu. Trump’ın barış görüşmelerinin başarısız olması durumunda ABD’nin “koruyucu melek” rolü üstlenerek Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrolden yüzde 20 pay veya geçiş ücreti talep edebileceğini söylemesi gerilimi zirveye tırmandırdı.
İRAN MASAYI TERK ETTİ
Trump’ın bu sert çıkışına İran Başmüzakerecisi Galibaf, “ABD açıklamalarına dikkat etmeli, silahlı kuvvetlerimiz karşılık vermeye hazır” sözleriyle yanıt verdi. Ardından İran heyeti, Trump’ın tehditkar beyanatlarını protesto etmek amacıyla müzakerelerin yapıldığı binayı terk etti.
JD VANCE İLERLEME KAYDEDİLDİĞİNİ SAVUNDU
Yaralanan diplomasi masasına rağmen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance iyimserliğini korudu. Basına açıklama yapan Vance, başkanın talimatıyla İran halkıyla ilişkilerde “yeni bir sayfa açmak” istediklerini belirterek, “Son birkaç saat içinde büyük ilerleme kaydettik. Bölgesel çapta tam bir ateşkes sağlanması konusunda kararlıyız” dedi. Vance ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğuna dair sahada somut bir kanıt görmediklerini de sözlerine ekledi.
İSRAİL, LÜBNAN’DAKİ ASKERİ VARLIĞINI KORUYACAĞINI AÇIKLADI
Müzakerelerin en kritik ayağını oluşturan Lübnan cephesinde ise İsrail ordusu ateşkese taraf olmadığını ve işgal ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini duyurdu. Lübnan Sivil Savunma yetkilileri, cumartesi günü düzenlenen İsrail saldırılarında 20 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
İsrail kamuoyunda ise tepkiler büyüyor; yapılan son anketlere göre İsrail halkının yüzde 92’si bu savaştan ve ortak operasyonlardan İran’ın kazançlı çıktığına inanıyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı verileri ise 2 Mart’tan bu yana düzenlenen İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 4 bin 57’ye ulaştığını ortaya koydu.
Yorumlar kapalı.